Zespół „KASZUBKI” pisze nowy rozdział swojej historii
Artykuł sprzed 7 lat (10 lipca 2019 r.). Terminy, rozkłady, ceny i kontakty mogły się od tego czasu zmienić. Aktualne odjazdy i rozkłady
Połączone zespoły „KASZUBKI” z Chwaszczyna i „PRZODKOWIANIE” z Przodkowa
Zespół „KASZUBKI” pisze nowy rozdział swojej historii
W życiu każdego z nas wspaniałe jest to, że każdy kolejny dzień, miesiąc czy rok może być zaskakujący i przynieść nam dużo nowego. Z początkiem roku 2019 doświadczył tego właśnie Zespół „KASZUBKI” z Chwaszczyna.
Taką zaskakującą nowością było dla „KASZUBEK” nawiązanie współpracy z Zespołem Pieśni i Tańca
„PRZODKOWIANIE” z Przodkowa. Decyzja o podjęciu współpracy zapadła w lutym 2019 r., podczas spotkania kierownika zespołu „PRZODKOWIANIE” - Jerzego Soliwody i prezesa zespołu „KASZUBKI” - Danuty Jastrzębskiej. Zawiązana współpraca ma na celu poszerzenie oferty obu zespołów.
Na pierwszą okazję do „pokazania się razem” nie trzeba było długo czekać. Kiedy w marcu 2019 r. „KASZUBKI” otrzymały propozycję występu w Wielkopolskim Parku Etnograficznym w Dziekanowicach - oczywiste dla zespołu było, że będą towarzyszyć nam „PRZODKOWIANIE”.
Wydarzeniem, które ubarwiliśmy swym występem, był „Żywy Skansen” - jedna z ważniejszych imprez folklorystycznych regionu Wielkopolski, odbywająca się w niezwykłej scenerii dziekanowickiego skansenu i zarazem otwierająca sezon turystyczny w skansenie. „Żywy Skansen” przybliża tradycje regionu Wielkopolski poprzez prezentację zajęć domowych i gospodarskich, rękodzieła i rzemiosła. Jego ozdobą są występy zespołów folklorystycznych z regionu Wielkopolski oraz „z zewnątrz”.

Nasze, połączone zespoły „KASZUBKI” i „PRZODKOWIANIE” zaprezentowały się na scenie skansenu w obszernym, ponad 90 min. programie artystycznym, podzielonym na trzy bloki. Treść każdego z bloków budowały wykonania utworów wokalnych (KASZUBKI), przeplatane układami tanecznymi (PRZODKOWIANIE) - wszystko to przy akompaniamencie w wykonaniu połączonych kapel obu zespołów. Nie zabrakło też słownej prezentacji regionu Kaszub, sygnału odegranego na bazunie, wykonania utworu „Kaszëbsczi Nóte”, czy poczęstunku tabaką.


Dodatkowym akcentem naszej obecności w Dziekanowicach, było wykonanie przez zespół „KASZUBKI” koncertu kaszubskich pieśni sakralnych w zabytkowym kościele p.w. św. Anny i św. Wawrzyńca z Wartkowic (zbudowanym w 1719 r.), będącym jednym z najcenniejszych obiektów Wielkopolskiego Parku Etnograficznego. Koncert odbył się bezpośrednio po zakończeniu uroczystej Mszy Św. otwierającej wydarzenie.
Nasz historyczny, pierwszy wspólny występ, miał miejsce w dniu 7 lipca 2019 r.
Podkreślić trzeba też fakt, że była to już 33 edycja „Żywego Skansenu”, ale pierwsza z udziałem Kaszubów.
Występ w Dziekanowicach był też dla nas szczególny z innego powodu - na scenie po ponad stu letniej przerwie po raz pierwszy pojawił się i zagrał rzępiel (po kasz. rzãpiel).
Moment odbioru instrumentu z pracowni lutniczej /na zdjęciu od lewej: Danuta Jastrzębska, Bogusław Galński i Jerzy Holk-Łebiński/.
Rzępiel - instrument należący do rodziny chordofonów (grupy instrumentów muzycznych, w których źródłem dźwięku jest drgająca struna rozciągnięta pomiędzy dwoma punktami) - to „przodek” wykorzystywanego obecnie przez kaszubskie kapele ludowe kontrabasu. Był instrumentem wytwórstwa wyłącznie ludowego, mniejszym od kontrabasu, ale większym od wiolonczeli, trzystrunowym. Grano na nim używając smyczka. Jego rolą było basowanie - towarzyszenie skrzypcom i klarnetowi. Do naszych czasów nie przetrwał żaden jego egzemplarz - stał się instrumentem zapomnianym i nieznanym - już piątemu pokoleniu Kaszubów.
Inicjatorami wskrzeszenia tego instrumentu byli kontrabasista Bogusław Galiński oraz prezes zespołu „KASZUBKI” Danuta Jastrzębska. Realizacja przedsięwzięcia możliwa była dzięki aprobacie przez p. Aleksandrę Rogalewską-Kanię, dyrektora Ośrodka Kultury i Sportu w Żukowie.
Zrekonstruowania instrumentu podjął się człowiek z pasją - kaszubski lutnik z Sianowa p. Jerzy Holk-Łebiński. Artysta odtworzył instrument tak, by nadać mu estetyczny wygląd, ale zachować wszystkie parametry techniczne, zgodnie z historyczną dokumentacją zebraną przez kaszubskiego folklorystę, etnografa, muzyka i pedagoga - Pawła Szefkę.
Odtworzony „rzãpiel” jest jedynym egzemplarzem tego instrumentu na Kaszubach.
„Rzãpiel” na stałe dołączył do składu instrumentalnego kapeli zespołu „KASZUBKI” i obok diabelskich skrzypiec i burczybasu włosowego jest kolejnym instrumentem ludowym przez nią wykorzystywanym. Zaszczyt grania na tym nietypowym instrumencie przypadł kontrabasiście zespołu „KASZUBKI” - Bogusławowi Galińskiemu.
Dziękujemy p. Tomaszowi Fopke - dyrektorowi Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie za udostępnienie historycznej dokumentacji dotyczącej budowy instrumentu.
Szczególne podziękowania kierujemy do p. Aleksandry Rogalewskiej-Kani - dyrektora Ośrodka Kultury i Sportu w Żukowie za sfinansowanie odtworzonego instrumentu.
Tekst: Zespół „KASZUBKI”
Zdjęcia: archiwum zespołów „KASZUBKI” i „PRZODKOWIANIE”
Co o tym myślisz?
Na portalu nie ma komentarzy - o artykułach rozmawiamy na Facebooku Chwaszczyno.pl.



